xướng hoạ
Định nghĩa
- Động từ:
- Làm thơ theo thể thức đối đáp: "xướng hoạ" chỉ hành động hai hoặc nhiều người cùng nhau sáng tác thơ, trong đó một người làm thơ trước (gọi là "xướng") và người kia làm thơ đáp lại (gọi là "hoạ"), thường tuân theo cùng một thể loại, vần điệu và niêm luật. Đây là một hình thức giao lưu văn học truyền thống, thể hiện sự đồng điệu tâm hồn và tài năng thi ca.
Ví dụ sử dụng
- (Các nhà thơ thường làm thơ đối đáp với nhau trong các buổi họp mặt văn chương.)
- (Bài thơ đối đáp này cho thấy tình bạn sâu sắc giữa hai nhà thơ.)
- (Ngày xưa, các văn nhân thích thú với việc làm thơ đối đáp để giãi bày lòng mình.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "xướng hoạ thi từ": chỉ hoạt động làm thơ đối đáp nói chung, nhấn mạnh vào khía cạnh văn chương.
- Họ dành cả buổi chiều để xướng hoạ thi từ, không hề biết mệt. (Họ dành cả buổi chiều để làm thơ đối đáp, không thấy mệt mỏi.)
- "xướng hoạ ca ngâm": mở rộng ra cả lĩnh vực hát xướng, ngâm vịnh.
- Trong lễ hội, các nghệ nhân xướng hoạ ca ngâm, làm say lòng người. (Trong lễ hội, các nghệ nhân hát đối đáp và ngâm thơ, làm say đắm lòng người.)
Biến thể và từ gần giống
- Xướng (động từ): cất tiếng hát, đọc thơ, hoặc đề xuất ý kiến đầu tiên.
- Anh ấy xướng một câu thơ để mở đầu buổi giao lưu. (Anh ấy đọc một câu thơ để bắt đầu buổi giao lưu.)
- Hoạ (động từ): đáp lại, làm thơ theo vần của người khác.
- Cô ấy hoạ lại bài thơ của bạn bằng một bài thơ cùng vần. (Cô ấy đáp lại bài thơ của bạn bằng một bài thơ cùng vần.)
- Đối đáp (động từ): trả lời qua lại, thường dùng trong văn chương hoặc giao tiếp.
- Họ đối đáp nhau bằng những câu thơ tài hoa. (Họ trả lời nhau bằng những câu thơ tài hoa.)
Từ đồng nghĩa
- Hoạ thơ: làm thơ đáp lại theo vần và thể loại của thơ xướng.
- Thơ xướng hoạ: thể thơ đối đáp giữa hai hoặc nhiều người.
- Đối vịnh: cùng nhau làm thơ theo chủ đề, thường dùng trong văn cảnh trang trọng.
Thành ngữ liên quan
- Xướng hoạ tương tri: xướng hoạ để hiểu nhau, chỉ sự giao lưu tri kỷ qua thơ văn.
- Qua những lần xướng hoạ tương tri, họ trở thành bạn thân thiết. (Qua những lần làm thơ đối đáp để hiểu nhau, họ trở thành bạn thân.)
- Cầm kỳ thi hoạ: bốn thú vui tao nhã của người xưa: đàn, cờ, thơ, vẽ — trong đó "thi hoạ" là làm thơ đối đáp.
- Ông ấy là người am hiểu cầm kỳ thi hoạ, nhất là tài xướng hoạ. (Ông ấy là người tinh thông đàn, cờ, thơ, vẽ, đặc biệt là tài làm thơ đối đáp.)